ÖZ-ŞEFKAT: Kendine Çıkan Yol
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. “Kendimi seviyorum.”, “İyi ki varım.”, “Ben değerliyim.” gibi cümleleri günlük hayatta kullanıyor musunuz? Eğer cevabınız evet ise, bu sözleri içtenlikle ve sizin için anlamlı geldiği için mi söylüyorsunuz? Yoksa elbette herkes gibi ben de kendimi seviyorumdur, tabii ki değerliyim, diye mi düşünüyorsunuz? Bu yazımda kendini sevmek yani öz-sevgi yerine son yıllarda yaygın olarak kullanılan daha…
BİR KİŞİLİK BOYUTU: “DENETİM ODAĞI”
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Julian B. Rotter’in 1960’lı yıllarda ortaya attığı denetim odağı (locus of control) kavramı psikoloji yazınında bir kişilik boyutu olarak ele alınmaktadır. Denetim odağı kavramı günümüze kadar birçok kişilik değişkeniyle birlikte araştırmalara konu olmuştur. Denetim odağı, kişinin yaşamındaki iyi ya da kötü durumlara neyin sebep olduğuna ilişkin inancı olarak tanımlanmaktadır (Rotter, 1966; akt. Karaırmak ve Siviş…
İNSAN DOĞASINDA BİR KİLİT: REDDEDİLME DUYARLILIĞI
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Bilindiği üzere insan sosyal bir varlıktır ve doğası gereği ilişkiler içinde bulunmaktadır. Her ilişki insanın kendini yeniden tanımasına ve tanımlamasına yardımcı olurken bu durum ona bir yere ait olduğunu da hissettirir. Peki, bir yere ait olmayan, bulunduğu topluluk içinde kabul görmeyen yani reddedilen insanlar nerede kilitli kalmış olabilir? Bu kilit reddedilme duyarlılığı ile nasıl ilintilidir?…
ZİHİN TEORİSİ VE OTİZM
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. Diğer kişilerin hedefleri, duyguları, düşünceleri ve inançları gibi zihinsel durumlarını anlayarak davranışlarını değerlendirebilme, başarılı sosyal etkileşim ve iletişim için önemli bir beceridir. Bu beceri “zihin teorisi” (theory of mind) kavramı ile açıklanmaktadır. Zihin teorisinin teori olarak görülmesinin sebebi, kişinin kendisinin ve diğerlerinin direkt olarak gözlenemeyen zihinsel süreçler sistemini referans alması ve bu sistemin özellikle diğerlerinin…
ROMANTİK KISKANÇLIK
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. Romantik ilişkilerde bazen sizi suçlu hissettiren, öfkeden deliye döndüren, durmadan endişelendiren ve yıpratan bir duygu vardır. Ondan kurtulmak istersiniz ama bu oldukça zor bir iştir. Peki ilişkinizde sizi oldukça etkileyebilen bu duygu da neyin nesidir? Birlikte biraz daha yakından inceleyelim. Romantik ilişkilerdeki kıskançlık veya romantik kıskançlık (romantic jealousy), cinsel (sexual) ve duygusal (emotional) boyutları ile…
IŞIK KUTUSU TERAPİSİ (LİGHT BOX THERAPY)
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. Işık kutusu terapisi (light box therapy) günümüzde ışık terapisi, parlak ışık terapisi, fototerapi isimleriyle de bilinmektedir. Peki, nedir ve terapide nasıl kullanılır bu ışık kutusu? Işık kutusu, loş ışık üreten özel olarak tasarlanmış sabit eşyadır. Işık kutusu standart bir dalga boyu ve ışık miktarı üretir. Kullanılan ışık parlak güneş ışığı verecek derecede geniş spektrumlu florasan…
“AKIŞ”: Bir Pozitif Psikoloji Kuramı
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Pozitif psikoloji, insanların ve kurumların gelişmesine ve optimal (en uygun, en elverişli) şekilde çalışmasına katkıda bulunan koşul ve süreçlerin incelendiği bilim dalıdır (Gable ve Haidt, 2005). Pozitif psikoloji, insanın hayatı boyunca mutlu, pozitif duygusal yapıya sahip, psikolojik açıdan sağlıklı ve tatmin dolu olması için gerekli olan kavramları araştırır (Teztel, 2016). Pozitif psikolojide karşımıza çıkan akış…
HAYATINIZI KONTROL ETMENİN BİR YOLU: HAYIR DİYEBİLMEK
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. Son zamanlarda “kimseye hayır diyememek”ten şikâyet eden birçok kişiye rastladım. Bu kişilerden bazıları kendilerini yardımsever ve fedakâr olarak tanımlarken bazıları ise iradesiz ve kontrolsüz olarak tanımlamaktadır. İlk gruptaki kişiler önemli bir işle meşgul olsalar dahi yardıma ihtiyacı olan kişiye evet, tabi, yaparım gibi sözler söyleyerek kendi hayatlarından bir nevi ödün vererek ondan yapılması istenen şeyi…
AFFETMEK ÜZERİNE “Kendini ve Başkalarını”
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Son yıllara kadar özellikle teoloji ve felsefe alanındaki bilim insanları tarafından ortaya konan düşünceler ve yapılan araştırmalar “affetmek” üzerine bizlere birçok bilgi sağlamıştır. Son yıllarda ise gelişim psikolojisi, sosyal psikoloji ve klinik psikoloji alanlarındaki bilim insanlarının yaptığı çalışmalar; affetmenin nedenleri, nasıl ve hangi koşullar altında oluştuğu, affetmeyle ilişkili değişkenler ve affetmenin sonuçları hakkında daha kapsamlı…
DERİNLİĞİ OLAN BİR KAVRAM: STRES
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. Günümüzde yaygın olarak kullanılan stres kelimesi çoğunlukla olumsuz olarak bilinir. Genellikle bireyler kaygılı, üzgün, sıkılmış, gergin hissettiklerinde kendilerinin stres altında olduklarını ifade ederler. Peki stresin içeriği gerçekten olumsuz mudur? Bu sorunun cevabını bulabilmek için önce stresi yakından tanıyalım. İlk kez Hans Selye, stres kavramından, “vücudun herhangi bir talebe özgü olmayan tepkisi”şeklinde bahsetmiştir. Ayrıca stresin, farklı…