ANLAMLI YAŞAM İÇİN ÖLÜME YAKLAŞMAK
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. “Güneşin ve ölümün yüzüne doğrudan bakamazsınız.” Irvin YALOM Güneş, içinde bulunduğu sistemin merkezinde yer alan ve dünya üzerinde ki hayatın var olmasını sağlayan bir yıldızdır. Onu çıplak gözle gözlemek ve ona yaklaşabilmek oldukça güçtür. Sürmüş olduğumuz yaşamın merkezinde de güneşe benzer bazı özelliklere sahip olan ‘ölüm’ olgusu yer almaktadır. Öyle ki ölüme yaklaşmak ve onu…
BİREYİN OTANTİK YOLCULUĞU: VAROLUŞÇU TERAPİ
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Psikoterapide varoluşçu yaklaşımlar bir uygulama alanı olmaktan daha çok felsefi bir anlayıştır; kuramsal bir yaklaşım olmaktan daha çok da bir tutumdur. Varoluşçu Terapi’nin kaynağı; varoluşçu felsefeden veya varoluşu ve fenomenolojiyi (tek bildiğimiz şeyin bizim yaşantımız olduğunun vurgulanmasını) inceleyen çalışmalardan gelmektedir. Varoluşçu Terapi kuramcılarının temel felsefesine göre insanlar özgürdür, kendi yaşamlarından kendileri sorumludur, kendini gerçekleştirme kapasitesine…
MASLOW PİRAMİDİNİN HANGİ BASAMIĞINDASIN?
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Abraham Harold Maslow, insancıl psikolojinin dalı olan hümanizmin ortaya çıkmasına katkılar sunan bir psikoloji profesörüdür. Maslow’un kendi adıyla anılan “Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi” 1943 yılında yayınlanmış bir çalışmada ortaya çıkan ve sonrasında geliştirilen bir insan psikolojisi kuramı veya teorisidir. İhtiyaçlar hiyerarşisi psikolojide olduğu gibi diğer alanlarda da çok kullanılan bir kuramdır (Ertem, 2002). Maslow’a göre güdülenmenin…
KOŞULSUZ KABUL İLE DEĞİŞİM
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Birey merkezli terapi yaklaşımının çarpıcı ve radikal olduğunu ileri süren Carl Rogers, diğer psikoterapi yaklaşımlarının terapi için gerekli gördüğü birçok faktörü önemsiz sayarak yeni bir terapi anlayışı geliştirmiştir. Bu çabaları eleştirileri beraberinde getirse de günümüzde birey merkezli terapi yaklaşımının ilkeleri tüm yaklaşımlara göre danışma sürecinin önemli unsurlarıdır. Birey merkezli yaklaşıma göre danışma sürecini ele almak…
ROGERS -GÜÇ BİZ MİYİZ?-
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Birey merkezli terapi, Carl Ransom Rogers’ın (1902–1987) bir eseridir ve varoluşçu terapi gibi insancıl yaklaşımların bir koludur. İnsanın özünde iyi olduğu şeklinde temel önermesi birey merkezli terapinin en belirleyici özelliğidir. Üç farklı dönemden geçerek son aşamada birey merkezli terapi ismini almıştır(Murdock, 2016). Carl Ransom Rogers’ın aile ortamı; her bireyin eşit ölçüde saygı gördüğü, dini ve…
YENİ BİR SÖYLEM: BİREY MERKEZLİ TERAPİ
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. “Kendimi olduğum gibi kabul ettiğimde değişebilirim.” Carl Rogers İnsancıl bakış açısının doğduğu 20. yüzyılın ortasında psikolojide insanlığa dönük iki farklı bakış açısı vardı. Bunlardan ilki, hepimizin bilinçaltı tarafından davranışımızı yönlendiren saldırgan ve cinsel içgüdülerin kontrolü altında olduğumuzu söyleyen psikanaliz; diğeri ise insanı büyük bir fareden çok da farklı görmeyen davranışçı yaklaşım (Burger, 2006). Pek çok…
İNSAN TABULA RASA MI?
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Klasik davranışçı yaklaşım 17. yy John Locke felsefesinden kaynak alan ve pragmatist yönü ağır basan felsefi bir temele dayanmaktadır. Temelde öğrenme kuramı olarak çevresel koşulların etkisini, determinizmi ve kültürel etmenlerin önemini vurgular. Davranışçı kuramcılara göre salt gözlenebilir davranışlarla ilgili inceleme ve araştırmaların bilimsel geçerliliği vardır (Topses, 2012). Günümüzde çoğu davranışçı terapist bilişsel-davranışçı topluluk içinde yer…
EĞİTİMDE DAVRANIŞÇI YAKLAŞIM
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Bilindiği gibi eğitim, en geniş anlamda, bireyin doğumuyla başlayan ve yaşamı boyunca devam eden bir süreci betimlemektedir. Bu süreçte birey, doğuştan getirdiği pek çok özelliği çevreyle etkileşim sırasında ortaya çıkarma olanağı bulmakta, yeni bilgi, beceri ve tutumlar kazanmaktadır. Öğrenme ise, bireyin yaşadığı çeşitli deneyimler sonucu bilgi ve davranışlarındaki görece kalıcı değişmeler olarak tanımlanmaktadır (Deryakulu ve…
Davranışçı Terapi: Birinci Kuşak Yöntemler
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Davranışçılara göre insan, dürtülerin oluşturduğu gerilimi azaltmak amacıyla tepkide bulunmaktadır. Yaşamın ilk yıllarında birey açlık, susuzluk gibi bedensel dürtüler tarafında gerilime sokularak davranışa zorlanmaktadır. Daha sonra bunların arasın, öğrenme ile kazanılan başarma, sevilme gibi toplumsal-ruhsal güdüler de katılmaktadır (Bakırcıoğlu, 2005). Organizma bir uyarıcıya nasıl koşullanmaktadır? Bu soruya verilen cevaplar davranışçı yaklaşımın ilkelerini oluşturmaktadır (Ulusoy, 2011). …
Kişiliği Öğrenme: Davranışçı Kuram
Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Kişilik yapısını ve insan davranışlarını belirleyen tek unsuru ‘öğrenme’ olarak açıklayan yaklaşım davranışçı psikoloji yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın temeli Rus fizyolog Ivan Pavlov’un yapmış olduğu deneylere dayanır. Pavlov’un koşullanma deneylerinden etkilenen Amerikalı psikolog John Broadus Watson, 1913 yılında yazdığı “Davranışçıların Gözüyle Psikoloji” adlı makalesinde psikolojinin saygın bir bilim olabilmesi için psikologların gözlenemeyen zihinsel durumları bir an…