Eğitim Hayatında Kişilik Oluşumunu Etkileyen Kritik Süreçler

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Eğitim hayatı; çocukluk, ergenlik, yetişkinliğin başları gibi kişiliğin oluştuğu kritik dönemleri kapsayan önemli bir süreçtir. Çocuklar sosyal hayatı anlamaya çalışıp sosyal sistem içinde kim olduklarını bulmaya çalışırken geçtikleri krizler ve karşılaşılan zorbalık gibi durumlar karakteri ve eğitim hayatından sonraki tüm hayatı etkileyebilecek ve önemsenmesi gereken konulardır. Eğitim, insanın fiziksel ve…

Çocuğun İlk Rehberi: Anne – Baba

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. Çocuk doğduğu andan itibaren en çok anne babası ile etkileşim içerisindedir. Bu yüzden bireyler küçük yaşlarda anne-babalarının kendisine benimsetmiş olduğu birtakım duygu ve davranış öğretileriyle büyürler. Bu durumla ilgili olarak Forward ve Buck (2016), düşüncelerini şu ifadelerle dile getirmişlerdir; “Anne-babalarımız her birimizin içine zihinsel ve duygusal tohumlar ekiyorlar -biz büyüdükçe…

Bu Hayatı Ben Seçmedim

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakikadır. “Annem tıp okumamı istemeseydi kendime ayırabilecek zaman bulabilirdim” , “Bu yaşadığım her şey eski sevgilim yüzünden” , “Derse başka bir hoca girseydi üniversiteyi kazanabilirim” gibi suçlayıcı cümleleri sıklıkla duyarız. İnsan, yaşadığı olumsuz olayları ve bu olayların sonuçlarını başka bir nesne veya insana yükleyerek kaygıdan ve sorumluluktan kaçmaya çalışır. Fakat bu…

Psikoz Semptomlarını Tanımak

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Gerçeklik algısının bozulmasıyla beraber neyin gerçek olduğunu ayırt edememe durumuna psikoz denir. Biyopsikososyal yatkınlıkla beraber travmatik yaşam olayları, elverişsiz çevre ve izolasyon psikoz oluşumuna neden olmaktadır (Garety, Kuipers,Fowler, Freeman ve Bebbington, 2001). Organik ve inorganik olmak üzere iki çeşit psikoz vardır. Beyin tümörü, hormon dengesizliği, ileri seviye Alzheimer gibi belli…

Tersine Alışkanlık Kazandırma Nedir ve Nerelerde Uygulanır?

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Tersine alışkanlık kazandırma (Habit Reversal Training – HRT), Davranışçı Terapi uygulamalarından biridir. Anksiyete bozukluklarında, dürtü kontrolü bozukluklarında, tiklerde ve kompülsiyonlarda etkili olarak uygulanmaktadır. Amaç kendine zarar verici dürtüleri fark edip durdurmaya ve değiştirmeye çalışmaktır. Tersine alışkanlık kazandırma yöntemi 1973 yılında Azrin ve Nunn tarafından geliştirilmiştir. Tersine alışkanlık kazandırmanın temel prensipleri;…

Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT)

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Davranışçılık akımıyla gelen koşullanmaya dayalı geleneksel terapiler ve Bilişsel Davranışçı Terapilerden sonra Kabul ve Kararlılık Terapisi, üçüncü dalga Davranışcı Terapilerden biri olarak kabul edilir (Hayes, Luoma, Bond, Masuda, & Lillis, 2006). Orijinali Acceptance and Commitment Therapy olarak geçmekte ve Tükçe’de de kısaltması ACT olarak kullanılmaktadır. Temelleri ortak olsa da; Bilişsel…

Bir Kültürel Psikoloji Kavramı: Benlik Kurgusu

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Psikolojide benlik oluşumuna dair farklı teoriler bulunsa da kültürel olarak benlik kurgusu kavramı ilk defa Markus ve Kitayama tarafından ortaya atılmıştır (Cross, Hardin ve Gercek-Swing, 2010). Benlik kurgusu; farklı kültürlerdeki insanların, benliklerini farklı konseptleri temel alarak geliştirdiğine dayanmaktadır. Benlik kurgusu bireylerin kendilerini başkaları ile ilişki içinde nasıl gördükleri olarak tanımlanabilir(Cross,…

Hayal Kırıklığını Anlamak

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Hayal kırıklığı; bir karar veya davranış, umut edilen sonucu doğurmadığında ortaya çıkan duygudur (Zeelenberg, van Dijk, Manstead, van der Pligt, 2000). Her olay ve karar gelecek için bir miktar belirsizlik barındırır ve bu belirsizlikle başa çıkmanın yollarından biri olası sonuçları düşünerek hangi durumda nasıl davranabileceğimizi planlamaktır. Fakat istenen, daha iyi…

Disosiyatif Kimlik Bozukluğu

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. Disosiyatif bozukluklar, gerçeklikten kopma, olay ve duyguları ayrıştırma olarak tanımlanır. Genel görülme oranı %2-%3 civarındadır. Klinik tanıların %29’unu disosiyatif bozukluklar oluşturur (Zeligman, Greene, Hundley, Graham Jr., Spann, Bickley ve Bloom, 2017). Disosiyatif bozukluklar içinde, disosiyatif kimlik bozukluğu, eski kullanımıyla çoklu kişilik bozukluğu, en şiddetli olandır. Diğer disosiyatif bozukluklardan ayırt edici…

Rosenhan Deneyi ve Psikiyatrik Tanı

Bu Yazıyı Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakikadır. 1973 yılında, David L. Rosenhan, normal ve akıl hastası diye ayrılan insanların belli bir kalıba konulamayacaklarını ve birbirinden ayırt edilemeyeceklerini ortaya koyan bir çalışma yaptı. Deneyde, Rosenhan dahil toplam sekiz sahte hasta (üç kadın, beş erkek), kendilerini Amerika’nın çeşitli bölgelerindeki ve farklı sosyo-ekonomik düzeylerde akıl hastanelerine kabul ettirdiler. Sahte hastalar…